TOPLUMSAL KİŞİLİK TİPLERİ NASIL OLUŞUR?

“Her toplumsal grupta o grubun kültürünü bir kuşağın sonraki kuşağa sistemli bir biçimde öğretmesi sonucu, grup üyeleri ortak özellikler geliştirirler ve böylece o grubun temel kişilik tipleri oluşur.”

İnsan Olmak – Engin Geçtan

Bu aslında bir yere bir şeye ait olduğumuzda -hissettiğimizde ya da hissettirildiğimizde- olduğumuz kendimiziz. Şuan biz varız. Bizden önce anne ve babamız, onlardan önce dede ve ninelerimiz. Aslında bir bakıma hiç görmediğimiz tanımadığımız insanların oluşturduğu bir kültürün parçası ve devam ettiricisiyiz. Kolektif bilinç diyebiliriz buna. Emile Durkheim "insanda, birey olarak ruhi hayata ait, olayları aşan ve zümrenin ortak düşünce, istek ve heyecanlarını temsil eden ortak bir bilinci" ifade etmektedir’ der bu terim için. Töreler ve gelenekleri de bunun içine katabiliriz. Yazısız olan ama kural gibi benimsediğimiz birçok düşünce ve eylemle yaşar bu toplumlar. En ufak bir arkadaş grubunu el alalım. Birbirleri arasında şifreli bir konuşma dili var gibidir adeta. Birbirleriyle yaşadıkları olaylar sayesinde özel bir dil oluşturulmuş gibidir ve bunun üzerinden konuşmalar, şakalar yapılır. O grupta bulunmamış biri için anlaşılmayan çok da bir şey ifade etmeyen bir konuşma şeklidir belki de bu. Benzer zevkleri oluştururlar mesela beğendikleri bir kafede oturmaktan, sevdikleri bir oyunu oynamaktan hoşlanırlar. Sevilen benzer filmler ve şarkı grupları vardır. Farklı bir ortamda olan olaylar üzerinden beden dilleriyle anlaşırlar ve çoğu zaman karşı tarafın ne hissettiğin tahmin edebilirler. Aslında biri diğerinin uzantısı haline gelmiş arada güçlü bir füzyon durumu oluşmuş gibidir. Böyle bir arkadaş grubunun partnerlerini de aralarına alarak oluşturdukları bir topluluk düşünelim ve bunların çocukları olduğunu. Birlikte deneyimlediklerini çocuklarına sözlü ve sözsüz yollarla aktarıldığını da bildiğimizden oluşan çocuklar -devam ettiriciler- sayesinde aralarında oluşan kültür benzer ama başka bir versiyonlara tekrar hayata karışır. Bunu bazen bir davranışla görebilir ve bazen de duygularla sezinleyebiliriz. Farklı bireylerin aynı bireymiş gibi izdüşümleridir böylesi. Ufaklı büyüklü toplumlar, her toplumun daha büyüğünü oluştururken büyümesi ve etkilemesi sonucu birbirinden çok da farklı olmayan küresel dünyaya ulaşıyoruz.